പണയക്കാട്ട് ഭഗവതി (ഭദ്രകാളി സങ്കൽപ്പം) തെയ്യം.

ദേശസഞ്ചാരത്തിനനുസരിച്ച് ദേവീദേവൻമാരുടെ രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും നാമങ്ങളിലും പലവിധ മാറ്റങ്ങൾ വരാറുണ്ട്. അത്തരത്തിൽ പുതിയ ഭഗവതി തെയ്യത്തിന്റെ വകഭേദമായി, വടക്കൻ കേരളത്തിൽ കെട്ടിയാടപ്പെടുന്ന അതിശക്തമായ ഒരു ദേവതാസങ്കൽപ്പമാണ് പണയക്കാട്ട് ഭഗവതി. അസുരനിഗ്രഹം നടത്തി പടക്കളത്തിൽ കൂളികൾക്ക് ചോര നൽകിയ സാക്ഷാൽ ഭദ്രകാളിയുടെ ഉഗ്രഭാവത്തിലാണ് ഈ തെയ്യം വേദിയിലെത്തുന്നത്. പുലിമുതുകേറി സഞ്ചരിച്ച വീരനായിക കൂടിയാണ് ഈ ഭഗവതി എന്നാണ് വിശ്വാസം.

ഐതിഹ്യങ്ങളും ഭദ്രകാളീ സങ്കൽപ്പവും

അതിപ്രാചീനകാലം മുതൽ ഭാരതീയർ ആരാധിച്ചുവരുന്ന ദേവിയാണ് കാളി. ഭദ്രകാളിയുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് പ്രധാനമായും രണ്ട് ഐതിഹ്യങ്ങളാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്:

1. ദാരികവധം: ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നും വരസിദ്ധികൾ നേടി ത്രിലോകങ്ങളും കീഴടക്കിയ ദാരികാസുരനെ നിഗ്രഹിക്കാൻ ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ശിവൻ എന്നിവർക്കാർക്കും കഴിഞ്ഞില്ല. ഒടുവിൽ ലോകസംരക്ഷണാർത്ഥം ശ്രീപരമേശ്വരൻ തന്റെ മൂന്നാം തൃക്കണ്ണ് തുറക്കുകയും, അതിൽ നിന്നും ഭീകരവും രൗദ്രവുമായ ഭാവത്തോടെ ഭദ്രകാളി ഉടലെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ശിവപുത്രിയാണ് പിന്നീട് ദാരികനെ നിഗ്രഹിച്ചത്.

2. ദക്ഷയാഗം: ദക്ഷന്റെ യാഗാഗ്നിയിൽ സതീദേവി ദേഹത്യാഗം ചെയ്തതിൽ ക്രുദ്ധനായ പരമശിവൻ, ദക്ഷനോടുള്ള പ്രതികാരത്തിനായി തന്റെ ജട നിലത്തടിച്ചപ്പോൾ അതിൽനിന്നും ഭദ്രകാളി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു എന്നാണ് മറ്റൊരു കഥ.

പൊതുവെ കോപമൂർത്തിയായി (സമരേഷു ദുർഗ്ഗാ, കോപേഷു കാളി) സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അഭദ്രങ്ങളെ അകറ്റി മംഗളവും സൗഖ്യവുമരുളുന്ന മാതൃഭാവം കൂടിയുള്ളവളാണ് ഭദ്രകാളി.

ധ്യാനസങ്കൽപ്പവും രൂപഭാവങ്ങളും

കാളീം മേഘ സമപ്രഭാം ത്രിനയനാം വേതാള കണ്ഠസ്ഥിതാം. ഖഡ്ഗം ഖേട കപാല ദാരുക ശിര: കൃത്വാ കരാഗ്രേഷു ച.. ഭൂതപ്രേത പിശാച മാതൃസഹിതാം മുണ്ഡസ്രജാലങ്കൃതാം. വന്ദേ ദുഷ്ട മസൂരികാദിവിപദാം സംഹാരിണീമീശ്വരീം..

മേഘസമാനമായ കാന്തിയും, മൂന്ന് കണ്ണുകളുമുള്ള, ദുഷ്ടരോഗങ്ങളെയും വസൂരി പോലുള്ള വിപത്തുകളെയും ഇല്ലാതാക്കുന്നവളുമാണ് ഭദ്രകാളി എന്ന് ധ്യാനശ്ലോകങ്ങളിൽ വർണ്ണിക്കുന്നു.

വാൾ, പരിച, കപാലം, ദാരികശിരസ്സ്, വെണ്മഴു, ഡമരു, ശൂലം, തലയോട് തുടങ്ങി നിരവധി ആയുധങ്ങളേന്തിയ ദേവിക്ക് 4 മുതൽ 64 വരെ കൈകളുള്ള സങ്കൽപ്പങ്ങളുണ്ട്. കാളി, താര, ഷോഡശി, ഭുവനേശ്വരി തുടങ്ങി 'ദശവിദ്യ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന പത്ത് രൂപങ്ങൾ കാളിക്കുണ്ട്. കോലത്തുനാട്ടിലെ തെയ്യക്കോല സ്വരൂപത്തിൽ ശ്മശാനഭദ്ര, ചുടലഭദ്ര, സംഹാര ഭദ്ര തുടങ്ങിയ പേരുകളിലും ശാക്തേയ തെയ്യക്കോലങ്ങൾ കെട്ടിയാടുന്നു.

പൂജകളും പ്രധാന വഴിപാടുകളും

ഭദ്രകാളി പ്രീതിക്കായി പുരാതനകാലം മുതൽ പാട്ട്, ഉത്സവം, വേല, താലപ്പൊലി, കളിയാട്ടം എന്നിവ നടന്നുവരുന്നു.

• പ്രധാന വഴിപാടുകൾ: അരത്തം പൂജിച്ച് ഗുരുസി, നിണകുരുതി, രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി, ചാന്താട്ടം. കുരുതിക്ക് വറപൊടിയും പൊതിച്ച കരിക്കും വെറ്റിലപാക്കും നിർബന്ധമാണ്.

• നൈവേദ്യം: അതിമധുരമുള്ള കടുംപായസവും തിരളിയും ദേവിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്.

• പുഷ്പങ്ങൾ: ചെത്തി, ചെന്താമര തുടങ്ങിയ ചുവന്ന പുഷ്പങ്ങളാണ് പൂജയ്ക്ക് ഉത്തമം. ദേവീസ്തുതികളായ കുത്തിയോട്ടപ്പാട്ടുകളും പാനത്തോറ്റങ്ങളും ഭഗവതിപ്പാട്ടുകൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

പ്രധാന സ്ഥാനങ്ങളും കെട്ടിയാടുന്ന സമുദായവും

കാളകാട്ട്, ചന്ദ്രനല്ലൂർ, പുലിക്കുഴികാവ്, കുന്നില്ലത്തിടം, കരിങ്കുഴിവടശ്ശേരി തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിൽ കുടികൊള്ളുന്ന പണയക്കാട്ട് ഭഗവതിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സങ്കേതം കാങ്കോൽ ആണ്. പരമ്പരാഗതമായി വണ്ണാൻ സമുദായക്കാരാണ് ഈ ഭഗവതിയുടെ അതിമനോഹരവും ഗാംഭീര്യമുള്ളതുമായ തെയ്യം കെട്ടിയാടിക്കുന്നത്.