ഉമ്മച്ചി / ഉമ്മ തെയ്യം.

മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റേയും, സാഹോദര്യത്തിന്റേയും പ്രതീകമായി കാണാവുന്ന ഒരു തെയ്യമാണ് ഉമ്മച്ചിത്തെയ്യം. 
പണ്ട് ബ്രാഹ്മണസംസ്കാരത്തിന് സമൂഹത്തിൽ സ്വാധ്വീനം കുറവായിരുന്ന കാലത്ത് സമൂഹങ്ങളിൽ ജാതിയുടേയും മതത്തിന്റേയും അതിർവരമ്പില്ലാതെ ജനങ്ങൾ സാഹോദര്യത്തോടെ ജീവിക്കുകയും പണിയെടുക്കുകയും ചെയ്തതിനു് തെളിവാണ് ഉമ്മച്ചിത്തെയ്യം. 

മാപ്പിളത്തെയ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്‌ ഉമ്മച്ചിത്തെയ്യം. 
കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ മടിക്കൈ കക്കാട്ട് കൂലോത്ത് മേടം 9-നാണ്‌ ഈ തെയ്യം കെട്ടിയാടുന്നത്. നീലേശ്വരം രാജവംശത്തിന്റെ ഉത്ഭവകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കെട്ടിയാടുന്ന പടനായക വീരനായ യോഗ്യാർ നമ്പടി തെയ്യം ആട്ടത്തിനൊടുവിൽ ഉമ്മച്ചിത്തെയ്യമായി മാറുകയാണ്‌ ചെയ്യുക.

ഐതിഹ്യം

നീലേശ്വരം കോവിലകത്ത് ജോലിക്കാരിയായിരുന്ന ഒരു മുസ്ലിം സ്ത്രി നെല്ലുകുത്തുമ്പോൾ തവിട് തിന്നതിന്റെ പേരിൽ, കോവിലകത്തെ കാര്യസ്ഥനായിരുന്ന യോഗ്യാർ നമ്പടി ആ സ്ത്രീയെ ഉലക്ക കൊണ്ടടിച്ചുകൊന്നു. 
തുടർന്ന് ദുർനിമിത്തമുണ്ടാകുകയും, ഈ മുസ്ലീം സ്ത്രീ പിന്നീട് ഉമ്മച്ചിത്തെയ്യമായും യോഗ്യാർ നമ്പടി തെയ്യമായും പുനർജനിച്ചു എന്നാണു് ഐതിഹ്യം.

പ്രധാന സവിശേഷതകൾ

പൂക്കട്ടി മുടിയും ദേഹത്ത് അരിച്ചാന്തും അണിഞ്ഞ് എത്തുന്ന യോഗിയാർ അകമ്പടിത്തെയ്യം ആട്ടത്തിനൊടുവിൽ പർദ്ദ ധരിച്ച് ഉമ്മച്ചിത്തെയ്യമായി മാറും. 
മുഖം മറച്ചു കൊണ്ട് ഈ തെയ്യം നെല്ല് കുത്തുന്ന അഭിനയവും മാപ്പിളമൊഴിയിലുള്ള ഉരിയാട്ടവും ശ്രദ്ധേയമാണ്‌.

• വേഷവിധാനങ്ങൾ: മറ്റ് തെയ്യങ്ങളുടേത് പോലെ ഭാരമേറിയ മുഖത്തെഴുത്തോ കിരീടമോ ഈ തെയ്യത്തിനില്ല. പകരം ഒരു സാധാരണ മുസ്ലീം സ്ത്രീയെപ്പോലെ തലയിൽ തട്ടമിട്ടാണ് ഉമ്മച്ചി തെയ്യം വരിക.

• മാപ്പിളപ്പാട്ടും സംസാരവും: തെയ്യത്തിന്റെ തോറ്റം പാട്ടിന് പകരം അസ്സൽ മാപ്പിളപ്പാട്ടിലെ ഇശലുകളാണ് ഉമ്മച്ചി തെയ്യം പാടുക. വാദ്യക്കാരോട് പാട്ട് ഏറ്റുപാടാൻ പറയുകയും, അവരുമായി പഴയകാല മാപ്പിള മലയാള ശൈലിയിൽ തമാശകൾ പറയുകയും ചെയ്യുന്ന വളരെ രസകരമായ അവതരണമാണിത്.

• പ്രധാന സ്ഥാനങ്ങൾ: കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ നീലേശ്വരം കക്കാട്ട് മഠത്തിൽ കോവിലകത്ത് എല്ലാ വർഷവും മേടമാസത്തിൽ (ഏപ്രിൽ പകുതിയോടെ) ഈ തെയ്യം കെട്ടിയാടാറുണ്ട്. നെല്ലിക്കാട്ട് പൂക്കത്തു വളപ്പ് തറവാട്ടിലും ഈ തെയ്യം നടക്കാറുണ്ട്.