കൊട്ടിയൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം (ദക്ഷിണ കാശി)

Kottiyoor Siva temples, an ancient pilgrimage destination in North Kerala, is situated in the peaceful hilly area of the Western Ghats. On the opposite banks of the Bavali River situate two temples, Akkare Kottiyoor and Ikkare Kottiyoor. Akkare Kottiyoor opens only for twenty-eight days during Vaishakhamahotsavam - the annual festival of the temple, which falls in the months of May-June. During that time, Ikkare Kottiyoor remains closed.

കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളുടെ താഴ്വരയിൽ, ബാവലി പുഴയുടെ തീരത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ശിവക്ഷേത്രമാണ് കൊട്ടിയൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം. 'ദക്ഷിണ കാശി' എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ, ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ഇതിൽ അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം വൈശാഖ മഹോത്സവ കാലത്ത് മാത്രമേ തുറക്കുകയുള്ളൂ. ബാക്കിയുള്ള പതിനൊന്ന് മാസവും ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂരിലാണ് പൂജകൾ നടക്കുന്നത്.

ഐതിഹ്യം: ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങളിലെ പ്രശസ്തമായ 'ദക്ഷയാഗം' നടന്ന സ്ഥലമാണ് കൊട്ടിയൂർ എന്നാണ് വിശ്വാസം. പരമശിവനെ അപമാനിക്കാനായി ദക്ഷൻ നടത്തിയ യാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്തിയ സതീദേവി, പിതാവായ ദക്ഷന്റെ അപമാനത്തിൽ മനംനൊന്ത് യാഗാഗ്നിയിൽ ചാടി ആത്മാഹുതി ചെയ്തു. ഇതറിഞ്ഞ് കോപാകുലനായ പരമശിവൻ തൻ്റെ ജട പറിച്ച് നിലത്തടിച്ച് വീരഭദ്രനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും, ദക്ഷൻ്റെ യാഗശാല തകർത്ത് ദക്ഷൻ്റെ ശിരസ്സറുക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് മറ്റ് ദേവന്മാരുടെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് ശിവൻ ദക്ഷന് ജീവൻ തിരികെ നൽകി. ദക്ഷയാഗം നടന്ന ഈ പുണ്യഭൂമിയിൽ പിന്നീട് പരശുരാമനാണ് ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ശിവലിംഗം സ്വയംഭൂവാണ്.

വൈശാഖ മഹോത്സവം : കൊട്ടിയൂരിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉത്സവമാണ് വൈശാഖ മഹോത്സവം. ഇടവ മാസത്തിലെ ചോതി നക്ഷത്രത്തിൽ തുടങ്ങി മിഥുന മാസത്തിലെ ചിത്തിര നക്ഷത്രത്തിൽ അവസാനിക്കുന്ന രീതിയിൽ 28 ദിവസങ്ങളിലായാണ് ഈ ഉത്സവം നടക്കുന്നത്. പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങിനിൽക്കുന്ന ആചാരങ്ങളാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത. ഓലമേഞ്ഞ താത്കാലിക ഷെഡുകളിലാണ് (മണ്ഡപങ്ങൾ) ഉത്സവകാലത്ത് ഭഗവാനെ കുടിയിരുത്തുന്നത്.

"പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ഭൂത ദേവഗണങ്ങളും ഒന്നിക്കുന്ന വൈശാഖ മഹോത്സവം"

പ്രധാന വഴിപാടുകളും ആചാരങ്ങളും (Main Rituals & Offerings)

• നെയ്യാട്ടം: ഉത്സവത്തിൻ്റെ ആദ്യ നാളുകളിൽ നടക്കുന്ന പ്രധാന ചടങ്ങാണിത്. ഭഗവാന് നെയ്യ് അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്.

• ഇളനീരാട്ടം: ആയിരക്കണക്കിന് ഇളനീർ ഭഗവാന് അഭിഷേകം ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങ്.

• രോഹിണി ആരാധന: വൈശാഖ മഹോത്സവത്തിലെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ചടങ്ങാണിത്.

• ആലിംഗന പുഷ്പാഞ്ജലി: സതീദേവിയുടെ വിയോഗത്തിൽ ദുഃഖിതനായ ശിവനെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ പാർവ്വതി ദേവി ആലിംഗനം ചെയ്തുവെന്ന സങ്കൽപ്പത്തിലാണ് ഈ വഴിപാട് നടത്തുന്നത്.

• ഓടപ്പൂവ്: അക്കരെ കൊട്ടിയൂരിലെ ദർശനത്തിനു ശേഷം ഭക്തർ പ്രസാദമായി കൊണ്ടുപോകുന്ന ഒന്നാണ് ഓടപ്പൂവ്. ദക്ഷൻ്റെ താടിയെയാണ് ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.

പ്രധാന വിവരങ്ങൾ 

• പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ: പരമശിവൻ (സ്വയംഭൂ ശിവലിംഗം)

• സ്ഥാനം: കൊട്ടിയൂർ, കണ്ണൂർ ജില്ല, കേരളം.

• ദർശന സമയം: ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ എല്ലാ ദിവസവും തുറന്നിരിക്കും. എന്നാൽ അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ വൈശാഖ മഹോത്സവ കാലത്ത് (ഏകദേശം മെയ് - ജൂൺ മാസങ്ങളിൽ) മാത്രമേ ദർശനത്തിനായി തുറക്കുകയുള്ളൂ.

എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി

How To Reach

Distance to Kottiyoor from Major Towns
Kannur (Cannanore) - 70 Kms
Thalassery - 60 Kms
Calicut - 125 Kms
Railway Station
Thalassery 60 Kms
Kannur (Cannanore) - 70 Kms

• ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: തലശ്ശേരി (ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ)

• ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം: കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (CNN) (ഏകദേശം 45 കിലോമീറ്റർ)

• റോഡ് മാർഗ്ഗം: കണ്ണൂരിൽ നിന്നും തലശ്ശേരി, കൂത്തുപറമ്പ്, മാനന്തവാടി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ഇവിടേക്ക് നിരന്തരം ബസ് സർവീസുകൾ ലഭ്യമാണ്.

Temple Timings: 05.30 am to 08.00 pm

"ബാവലിപ്പുഴയുടെ കുളിർമയും, പെയ്തിറങ്ങുന്ന ഇടവപ്പാതിയും, നെഞ്ചുരുകുന്ന ഭക്തിയും ഒന്നാകുന്ന അപൂർവ്വ സംഗമം. കാടിൻ്റെ  ഹൃദയമിടിപ്പായി കൊട്ടിയൂർ വൈശാഖ മഹോത്സവം."

STORIES OF KERALA TEMPLE

Stories of Kerala Temple is a digital platform dedicated to exploring the rich history, architecture, festivals, and divine stories of temples across Kerala. We bring together faith, tradition, and timeless narratives for devotees, travelers, and culture enthusiasts.
 

MISSION

Our mission is to preserve and share the spiritual and cultural legacy of Kerala temples for future generations through authentic stories and visual documentation.

PRESERVING TEMPLE STORIES OF KERALA